Mniszek lekarski
| Mniszek lekarski | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka [1] | |
| Domena : | eukarionty |
| Królestwo : | rośliny |
| Klad : | rośliny naczyniowe |
| Klad : | Euphyllophyta |
| Klad : | rośliny nasienne |
| Klasa : | okrytonasienne |
| Klad : | astrowe |
| Rząd : | astrowce |
| Rodzina : | astrowate |
| Podrodzina : | Cichorioideae |
| Rodzaj : | mniszek |
| Gatunek : | mniszek lekarski |
| Nazwa systematyczna | |
| Taraxacum officinale F. H. Wigg. aggr. | |
| Synonimy | |
|
Leontodon taraxacum L., działki w szczawnicy |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Mniszek lekarski syn. mniszek pospolity, crystal-vase (Taraxacum officinale F. H. Wigg.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych (Asteraceae). Gatunek eurazjatycki, sypialnie okołobiegunowy, depilacja laserowa występuje na obszarach o klimacie suboceanicznym. Gatunek kosmopolityczny , suknie ślubne w Polsce jest rośliną bardzo pospolitą. Występuje na całym niżu i w niższych położeniach górskich.
Inne nazwy mniszka: mlecz (ze względu na sok mleczny – nazwa myląca – istnieje inny rodzaj mlecz ), stoły brodawnik (Podlasie), pozycjonowanie i optymalizacja pępawa (okolice Sandomierza), szczawnica wole oczy (Pomorze), sypialnie mlyc (gwara śląska), fotele z masażem męska stałość. Owocostan mniszka lekarskiego jest potocznie nazywany dmuchawcem.
Spis treści |
[ edytuj ] Morfologia
- Łodyga
- Pusty w środku (dęty) głąbik , monitoring początkowo wełniście owłosiony, kamery później gładki, szczawnica zielony lub jasno brązowy. Osiąga wysokość 10–20 cm, soczewki kontaktowe poliploidy do 50 cm.
- Liście
- Liście zebrane w rozetę , łóżka głęboko pierzasto wcięte, Zakopane apartamenty podłużne, lśniące, nagie. Przez środek liścia biegnie główna żyła mleczna z mlecznym sokiem.
- Kwiaty
- Obupłciowe, języczkowe tworzące po jednym koszyczku na każdym głąbiku. Okrywa koszyczka złożona z kilku szeregów jajowatych lub lancetowatych listków. Ich charakterystyczną cechą jest odginanie się w dół zewnętrznych listków okrywy w czasie kwitnienia. Płatki korony zrośnięte, jasnożółte lub złocistożółte. Osiągając dojrzałość kwiatostan zmienia się w kulisty dmuchawiec.
- Owoce
- Szarego koloru, żeberkowane i pokryte brodawkami niełupki z długim dzióbkiem (2–3 razy dłuższym od owocu). Owoce zebrane są w owocostanie (dmuchawcu) tworzącym puszystą kulę, każde posiada niewielki, parasolowaty aparat lotny powstały z puchu kielichowego , zwiększający powierzchnię lotną. Mogą być przenoszone na bardzo dalekie odległości.
- Korzeń
- Korzeń gruby, spichrzowy i długi, prosty, tworzący rozgałęzienia tylko w kamienistej glebie.
[ edytuj ] Biologia i ekologia
Kwiaty są przedprątne , co utrudnia samozapylenie . Roślina kwitnie od kwietnia do lipca , zapylana jest przez owady. Nasiona roznoszone przez wiatr na duże odległości. Jedna roślina wydaje w ciągu roku ok. 3000 nasion. W uprawach rolnych i ogrodach jest uciążliwym chwastem .
- Siedlisko
Występuje na siedliskach otwartych: nieużytkach, łąkach , polach, trawnikach , w ogrodach . Roślina światłolubna i azotolubna , hemikryptofit . W górach występuje po regiel dolny .
- Fitosocjologia
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Arrhenatheretalia [3] .
- Cechy fitochemiczne
Sok mleczny znajdujący się we wszystkich częściach mniszka zawiera inulinę , kwas krzemowy i lakton (laktukopikryna), witaminy z grup A, B, C, D. Korzeń mniszka (Radix Taraxaci) zawiera gorycze seskwiterpenowe (typ germakranolidu, typ eudesmanolidu), triterpeny (tarakserol, taraksasterol, β–amyryna, lupeol, arnidiolfaradiol), fenolokwasy (cychorynowy, monokawoilowinowy, kawowy, chlorogenowy, p-hydroksyfenylooctowy, cynamonowy), polisacharydy (inulina), sole mineralne (sole potasu)[ potrzebne źródło ].
[ edytuj ] Zastosowanie
Mniszek lekarski na łące
Kwiatostan mniszka
Dojrzałe mniszki
Kwiat i młody pąk
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski : kwiat – Flos Taraxaci, korzeń – Radix Taraxaci. Korzeń mniszka do celów leczniczych należy zbierać jesienią .
- Działanie: kwiat działa moczopędnie. Jego korzeń zawiera sporo soli mineralnych , zwłaszcza potasu , kwasy organiczne, sterole , różne związki cukrowe, na przykład inulinę , substancje goryczowe (taraksacyna), cholinę . Odwar z korzeni lub nalewka pomagają w schorzeniach dróg żółciowych i kamicy żółciowej oraz przy wszystkich problemach wątrobowych . Pomaga przy kłopotach trawiennych. Dzięki interferonowi podnosi odporność organizmu, powinni więc go spożywać anemicy . Obniża poziom cholesterolu , pomaga w leczeniu miażdżycy , początków cukrzycy , otyłości , reumatyzmu i gośćca . Zalecany jest również przy chorobach skóry . Podnosi sprawność seksualną kobiet i mężczyzn.
- Sztuka kulinarna : z młodych, surowych liści można przyrządzać sałatkę wiosenną, popularną w krajach romańskich.
- Wywar z gotowanych kwiatów mniszka po dodaniu dużej ilości cukru zamienia się w syrop o barwie, konsystencji i smaku zbliżonym do miodu , tzw. miodek majowy .
- Z płatków kwiatowych mniszka z dodatkiem cytryny i cukru uzyskuje się wino kwiatowe o charakterystycznym miodowo-ziołowym bukiecie [4] .
- Z korzenia mniszka niekiedy też z dodatkiem jego liści w połączeniu z korzeniem łopianu , cukrem lub aspartamem i innymi dodatkami w zależności od przepisu uzyskuje się tradycyjny orzeźwiający napój, szczególnie popularny w Wielkiej Brytanii pod nazwą dandelion and burdock (tłum.mniszek i łopian) [5] .
- Świeża roślina stanowi pożywienie dla zwierząt hodowlanych.
- Dawniej młode koszyczki kwiatowe wykorzystywano jako namiastkę kaparów .
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website ( ang. ). 2001.... [dostęp 2010-04-15].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN) . [dostęp 2010-05-27].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4 .
- ↑ Domowy wyrób win . [dostęp 2009-01-11].
- ↑ Chris Milliken: British Soft Drinks Since 1960. University of Cambridge, 2007. ( ang. )
| Macierewicz chce kary dla Grasia za ironię o "nadpiłowanym skrzydle". I domaga się czarnych skrzynek |
|
Szef parlamentarnego zespołu badającego katastrofę smoleńską Antoni Macierewicz (PiS) zapowiedział, że zwróci się do prokuratury i premiera Donalda Tuska, by wystąpili do Rosjan o udostępnienie stronie polskiej czarnych skrzynek, protokołów sekcji zwłok ofiar i wraku TU-154 M.
|
| Awaryjne lądowanie samolotu SAS w Hanowerze |
|
Z powodu problemów technicznych samolot SAS lecący z Frankfurtu nad Menem do Kopenhagi musiał lądować w Hanowerze. Straż pożarna mówi o pojawieniu się dymu, linie lotnicze o spadku ciśnienia w kabinie - informuje agencja dpa.
|
| "Żądam udostępnienia czarnych skrzynek i wraku" |
|
Szef parlamentarnego zespołu badającego katastrofę smoleńską Antoni Macierewicz (PiS) zapowiedział, że zwróci się do prokuratury i premiera Donalda Tuska, by wystąpili do Rosjan o udostępnienie stronie polskiej czarnych skrzynek, protokołów sekcji zwłok ofiar i wraku TU-154 M.
|
| Afryka: Zatrzymano Słowaków za próbę puczu |
|
Siedmiu Słowaków, zatrzymanych 1 września na południowym zachodzie Republiki Środkowoafrykańskiej pod zarzutem przygotowywania zamachu stanu, zostało już zwolnionych - poinformowało słowackie MSZ, dodając, że było to nieporozumienie.
|
| W. Brytania: Żona polityka okazała się być prostytutką |
|
Brytyjski polityk rządzącej Partii Konserwatywnej znalazł się w dość niezręcznej sytuacji - żona, z którą jest od lutego w separacji, okazała się być prostytutką.
|