Klasycyzm
Klasycyzm (z łac. classicus – doskonały, działki w szczawnicy pierwszorzędny, szkoły policealne wzorowy, crystal-vase wyuczony) – styl w muzyce , sypialnie sztuce , depilacja laserowa literaturze oraz architekturze odwołujący się do kultury starożytnych Rzymian, suknie ślubne Greków oraz Żydów. Styl ten nawiązywał głównie do antyku . W Europie tzw. "powrót do źródeł" (klasycznych) pojawił się już w renesansie - jako odrodzeniu kultury wielkiego Rzymu. Jako styl dominujący epoki wpływał na kształt innych nurtów kulturowych okresu jak Barok , stoły Rokoko , pozycjonowanie i optymalizacja Manieryzm . Trwał do końca wieku XVIII , szczawnica w niektórych krajach do lat 30. następnego stulecia, sypialnie a nawet dłużej. Zmodyfikowany klasycyzm przeradzał się czasem w eklektyzm końca XIX wieku . Klasycyzm jako styl panował w epoce oświecenia . Najpełniejszy rozkwit klasycyzmu nastąpił w I poł. XVIII wieku . W dziedzinie literatury swoisty kres klasycyzmu przyniosła walka klasyków z romantykami .
Zauroczenie klasyczną harmonią pojawiało się wielokrotnie, fotele z masażem także w XX wieku , monitoring pod postacią neoklasycyzmu (w literaturze, kamery w architekturze), szczawnica a następnie wśród artystów awangardowych, soczewki kontaktowe np. u Picassa . Klasycyzm w Polsce bywa też zwany stylem stanisławowskim (od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego ).
Spis treści |
[ edytuj ] Cechy klasycyzmu
- wzorowanie się na tematyce i architekturze starożytnej Grecji i Rzymu (rzymski Panteon i Partenon w Atenach), łóżka
- chęć wiernego odwzorowania elementów dekoracji, Zakopane apartamenty stroju czy architektury Antyku,
- statyka zamiast dynamizmu,
- oszczędność wyrazu,
- spokój - przeciwieństwo barokowej ekspresji,
- uwypuklenie cnót obywatelskich w przeciwieństwie do rokokowej frywolności,
- obraz idealistyczny,
- kształt ważniejszy niż barwa,
- tematyka moralizatorska, często propagandowa (np. Jacques-Louis David Śmierć Marata ),
- ukazywanie momentu przed ważnym wydarzeniem lub akcją (np. Jacques-Louis David Przysięga Horacjuszy ),
- używanie silnego strumienia, "snopu" światła (np. Jacques-Louis David Śmierć Sokratesa ).
[ edytuj ] Architektura klasycystyczna, podstawowe cechy
- wzorowanie się na starożytnych budowlach greckich i rzymskich oraz na niektórych budowlach odrodzenia;
- kopiowanie elementów architektury starożytnej;
- budowle wznoszone na planie zwartym, koła lub prostokąta;
- stosowanie kolumnad i kolumnowych portyków ze zwieńczeniem w kształcie tympanonu ; pilastrów , dużych okien; tympanon przeważnie dekorowany płaskorzeźbą;
- kolor przyporządkowany rysunkowi;
- dążenie do uzyskania efektu harmonii, zrównoważonej kompozycji, stosowanie symetrii;
- w opozycji do baroku przeważają fasady o liniach prostych bez wygięć i skrętów;
- oszczędne stosowanie zdobnictwa; jeżeli się pojawiają, są to uskrzydlone postacie lwów z ludzkimi głowami, orły, wieńce, wazony, girlandy z róż, kokardy, hełmy, tarcze, skrzyżowane sztandary nawiązujące do tradycji cesarstwa rzymskiego;
- rozwój budownictwa użyteczności publicznej, takiego jak: urzędy, teatry, szpitale, szkoły, zakładane wówczas muzea;
- pałace – duże, niskie, wydłużone, na planie prostokąta, z wysuniętą częścią środkową ozdobioną portykiem;
- we wnętrzach wielkie, podłużne, jasne sale, chętnie malowane na biało, płaskie sufity, okna duże, kwadratowe;
- kościoły – często na planie koła, przekryte kopułą ;
- dwory wraz z ogrodami i parkami wzbogacone: alejami z drzewami, stawami rybnymi; w obrębie dworu były: młyn oraz browar;
- wnętrza dworów ozdabiano portretami rodzinnymi, trofeami myśliwskimi, a na ścianach wieszano tkaniny ozdobne zwane arrasami.
[ edytuj ] Najważniejsi przedstawiciele klasycyzmu
[ edytuj ] Muzyka
- Wiedeń: Józef Haydn
- Wiedeń: Wolfgang Amadeusz Mozart
- Wiedeń: Ludwig van Beethoven |
[ edytuj ] Architektura
- Francja: Jacques Germain Soufflot , Jean Francois Chalgrin , Charles Percier
- Anglia: Robert Adam
- Niemcy: Karl Friedrich Schinkel , Leo von Klenze , Carl Gotthard Langhans , Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
- Włochy: Giovanni Battista Piranesi
- Rosja: Carlo Rossi
- Polska: Dominik Merlini , Jan Chrystian Kamsetzer , Szymon Bogumił Zug , Jakub Kubicki , Antonio Corazzi , Efraim Szreger , Chrystian Piotr Aigner , Stanisław Zawadzki , Wawrzyniec Gucewicz .
[ edytuj ] Malarstwo i grafika
Cechy:
- Statyczne oparte na układach pionowych.
- Kontur.
- Chłodny koloryt.
- Miękki światłocień.
- Gładka faktura.
- Wzniosłość.
Malarstwo wyraziło się głównie w tematyce historycznej (starożytnej), mitologicznej, alegorycznej i portrecie.
- Jacques-Louis David - Porwanie Sabinek , Portret konny Stanisława Kostki Potockiego
- Jean-Auguste-Dominique Ingres - Wielka odaliska , Jowisz i Tetyda (Zeus i Tetyda)
- Giovanni Battista Lampi
- Giovanni Battista Piranesi
- Thomas Gainsborough
- Marcello Bacciarelli
- Bernardo Bellotto
[ edytuj ] Rzeźba
- Antonio Canova - rzeźbił głównie posągi i grupy mitologiczne ("Dedal i Ikar", "Trzy Gracje"); rzeźbił także postacie współczesne, przedstawiając je jednak jako postacie mitologiczne (Henryka Lubomirskiego przedstawił jako Amora)
- Bertel Thorvaldsen - rzeźby mitologiczne, religijne, historyczne pomniki, popiersia. Autor pomnika Mikołaja Kopernika i księcia Józefa Poniatowskiego (ten ostatni wzorowany na rzymskiej statui Marka Aureliusza)
- Andrzej Le Brun - tworzył rzeźby do dekoracji Zamku Królewskiego i Łazienek, a także popiersia znanych Polaków.
- Jakub Tatarkiewicz - wyrzeźbił popiersie Fryderyka Chopina .
[ edytuj ] Najważniejsze budowle klasycyzmu
- Łuk Triumfalny w Paryżu
- Brama Brandenburska w Berlinie
- Biała Fabryka w Łodzi
- Pałac Potockich w Warszawie
- Pałace Wodzickich w Krakowie
- Łazienki Królewskie w Warszawie
- Panteon w Paryżu
- Petit Trianon
- Kościół Świętej Trójcy w Warszawie
- Kościół św. Magdaleny w Paryżu
- Belweder w Warszawie
- Kapitol
- Teatr Wielki w Warszawie
- Kolumna Napoleona w Paryżu
- Pałac Prymasowski w Bratysławie
[ edytuj ] Zobacz też
| Zwolniono bułgarski statek z 15-osobową załogą |
|
Bułgarski chemikaliowiec "Panega" z 15-osobową załogą został zwolniony przez somalijskich piratów - poinformowało bułgarskie radio publiczne.
|
| Jakubiak odsłania kulisy spotkania z Kaczyńskim |
|
Posłanka Elżbieta Jakubiak powiedziała po spotkaniu z szefem PiS Jarosławem Kaczyńskim, że jej zawieszenie w prawach członka PiS jest od teraz wewnętrzną sprawą partii.
|
| Nabożeństwo ekspiacyjne za ekscesy przy krzyżu? |
|
Metropolita warszawski abp Kazimierz Nycz zwrócił się z prośbą o odprawienie w niedzielę, 26 września we wszystkich parafiach archidiecezji warszawskiej nabożeństwa ekspiacyjnego w związku z "ekscesami przy krzyżu przed Pałacem Prezydenckim".
|
| Ostra odpowiedź Francji: Nie spełnimy żądania PE |
|
Francuski minister imigracji Eric Besson oświadczył w Bukareszcie, że "nie ma mowy", by Francja wstrzymała wydalanie Romów, jak tego żąda Parlament Europejski.
|
| Prezes PiS: Bierzcie przykład z PO |
|
W warszawskiej siedzibie Prawa i Sprawiedliwości zakończyło się posiedzenie komitetu wykonawczego partii, podczas którego szefowie regionalnych struktur PiS spotkali się z prezesem ugrupowania Jarosławem Kaczyńskim.
|