Jaworniki
| Jaworniki | |
 |
|
| Megaregion | Region Karpacki |
| Prowincja | Karpaty Zachodnie |
| Podprowincja | Zewnętrzne Karpaty Zachodnie |
| Makroregion | Karpaty Słowacko-Morawskie |
| Mezoregion | Jaworniki |
| Zajmowane jednostki administracyjne |
Czechy : – kraj zliński Słowacja : – kraj trenczyński – kraj żyliński |
Jaworniki ( 513.411 ; słow. i cz. Javorníky) – pasmo górskie na granicy zachodniej Słowacji i wschodnich Moraw . Należą do fliszowego łańcucha Karpat Słowacko-Morawskich (Bielaw) w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich . Granica Republiki Czeskiej i Słowacji przebiega południową częścią głównego grzbietu pasma, działki w szczawnicy południowa część należy wyłącznie do Słowacji.
Pasmo Jaworników ma około 30 km długości i od 5 do 10 km szerokości. Rozciąga się łagodnym łukiem z południowego zachodu, szkoły policealne od okolic miasta Vsetín na Morawach, crystal-vase na północny wschód, sypialnie do okolic miasta Czadca w Słowacji. Od północy Jaworniki graniczą bezpośrednio poprzez Przełęcz Makowską w dolinie górnej Beczwy (cz. Makovský průsmyk), depilacja laserowa z Górami Hostyńsko-Wsetyńskimi , suknie ślubne a dalej dolina górnej Kysucy oddziela je od pasma Turzovská vrchovina . Na wschodzie dolina dolnej Kysucy oddziela pasmo od Beskidu Kisuckiego i Gór Kisuckich . Na południu szeroka Dolina Środkowego Wagu odgranicza Jaworniki od Małej Fatry i Gór Strażowskich . Na południu, stoły za doliną rzeki Biela Voda z Przełęczą Łyską (słow. Lyský priesmyk, pozycjonowanie i optymalizacja cz. Lysský průsmyk), szczawnica pasmo Jaworników przechodzi w Białe Karpaty i w Góry Wizowskie .
Jaworniki są zbudowane z fliszu karpackiego z udziałem piaskowców . Oś pasma tworzy pojedynczy, sypialnie mało rozczłonkowany grzbiet, fotele z masażem otoczony na północy i południu przez szerokie pasma przedgórzy. Na południu Przełęcz Papajska (słow. Papajské sedlo) oddziela od głównego grzbietu jego przedłużenie na południowym krańcu całego pasma – masyw Makyty (922 m n.p.m.). Najwyższymi szczytami, monitoring spośród 16 przekraczających 1000 m n.p.m., kamery są Wielki Jawornik (Velký Javorník, szczawnica 1071 m n.p.m.), soczewki kontaktowe Hričovec (1062 m n.p.m.), łóżka Čemerka (1052 m n.p.m.), Zakopane apartamenty Stratenec (1065 m n.p.m.), Uhorská (1029 m n.p.m.), Burkov vrch (1032 m n.p.m.) i Mały Jawornik (Malý Javorník, 1019 m n.p.m., najwyższy szczyt części morawskiej). Przeważająca część pasma należy do zlewni Wagu i jest odwadniana przez Kysucę i Wag, tylko północno-zachodnie stoki są odwadniane przez Beczwę , wpadającą do Morawy .
Jaworniki leżą na pograniczu wpływów klimatu klimatu oceanicznego i kontynentalnego . Klimat pasma jest umiarkowanie ciepły. W ciągu roku jest od 60 do 100 dni z pokrywą śnieżną.
W wyższych partiach gór przeważają lasy iglaste, głównie monokultury świerkowe z pewnym udziałem jodły . Oprócz nich występują lasy bukowe . W niższych partiach lasy zostały niemal w całości wycięte pod uprawy rolne, pozostały tylko niewielkie lasy olchowe . Świat zwierzęcy jest typowy dla gór średnich; występują m.in. niedźwiedzie brunatne i rysie . Słowacka część Jaworników należy do obszaru chronionego Chráněná krajinná oblast Kysuce (655 km², istnieje od 1984 ), a morawska – do CHKO Beskydy. Kilka rezerwatów (Razula, Hričovec, Velký Javorník) chroni pozostałości pierwotnych puszcz bukowych. Chronione są także niektóre spośród licznych źródeł wód mineralnych (źródło Vajcovka, źródło U Vojtov, wydzielające metan ).
Tereny Jaworników są wykorzystywane turystycznie, rekreacyjnie i sportowo. Pasmo stwarza idealne warunki do uprawiania sportów zimowych – licznie występują tu długie, równie stoki o niewielkim nachyleniu. Wyciągi narciarskie znajdują się między innymi w ośrodkach Velká Rač , Portáš , Velký Javorník , Čerenka , Straník , Ochotnica . Ośrodek sportów wodnych mieści się nad sztucznym jeziorem Nosice na Wagu. Pasmo przecina wiele szlaków pieszych i kilka szlaków rowerowych. Tereny wspinaczkowe znajdują się w Skałach Czertowskich (Čertovy skály) koło wsi Lidečka nad potokiem Senica , na granicy z Górami Wizowskimi, oraz w Skałach Pulczyńskich (Pulčínské skály) koło wsi Pulčín . Niedaleko, na szczycie Hradisko (773 m n.p.m.), znajduje się skalne miasto Izby z jaskinią o długości 40 m.
[ edytuj ] Bibliografia
- Antoni Wrzosek Czechosłowacja, w: Antoni Wrzosek (red.) Geografia Powszechna. Tom III. Europa (bez ZSRR), PWN Warszawa 1965
- Henryk Górski, Wanda Jędrzejewska (red.) Atlas geograficzny, wyd. XIV, PPWK Warszawa 1979 ISBN 83-7000-011-8
- Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Czechosłowacja. Skala 1:1000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983
- Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3
| Zwolniono bułgarski statek z 15-osobową załogą |
|
Bułgarski chemikaliowiec "Panega" z 15-osobową załogą został zwolniony przez somalijskich piratów - poinformowało bułgarskie radio publiczne.
|
| Jakubiak odsłania kulisy spotkania z Kaczyńskim |
|
Posłanka Elżbieta Jakubiak powiedziała po spotkaniu z szefem PiS Jarosławem Kaczyńskim, że jej zawieszenie w prawach członka PiS jest od teraz wewnętrzną sprawą partii.
|
| Nabożeństwo ekspiacyjne za ekscesy przy krzyżu? |
|
Metropolita warszawski abp Kazimierz Nycz zwrócił się z prośbą o odprawienie w niedzielę, 26 września we wszystkich parafiach archidiecezji warszawskiej nabożeństwa ekspiacyjnego w związku z "ekscesami przy krzyżu przed Pałacem Prezydenckim".
|
| Ostra odpowiedź Francji: Nie spełnimy żądania PE |
|
Francuski minister imigracji Eric Besson oświadczył w Bukareszcie, że "nie ma mowy", by Francja wstrzymała wydalanie Romów, jak tego żąda Parlament Europejski.
|
| Prezes PiS: Bierzcie przykład z PO |
|
W warszawskiej siedzibie Prawa i Sprawiedliwości zakończyło się posiedzenie komitetu wykonawczego partii, podczas którego szefowie regionalnych struktur PiS spotkali się z prezesem ugrupowania Jarosławem Kaczyńskim.
|